nikosantonakos@otenet.gr

κριτικη κινηματογραφου

κριτική ταινιών 25-10-07
για την εφημερίδα ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
από το Νίκο Αντωνάκο
 

4+3+2 και ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΤΑΓΜΑ
Και το Δίστομο  

Μυστήρια εβδομάδα. Μόνον αδιάφορη δεν μπορείς να την πεις! Και, ωστόσο, καμία ταινία δεν σπάει κόκαλα. Ακόμα και η ρουμάνικη «4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες», του Κριστιάν Μουνγκίου, η οποία απέσπασε το Χρυσό Φοίνικα και το βραβείο των κριτικών στο φετινό φεστιβάλ των Κανών, και είναι, πράγματι, μια πολύ ενδιαφέρουσα ταινία, δεν σε πετάει στα σύννεφα! Είναι πολύ καλή στην καταγραφή των γεγονότων αλλά μεροληπτική στην ανάλυσή τους. Θίγει το ζήτημα των εκτρώσεων στη Ρουμανία κατά την τελευταία περίοδο του Τσαουσέσκου. Η «Εκτός Εαυτού», του Νιλ Τζόρνταν, βγαίνει εκτός… εαυτού καθώς παροτρύνει στην αυτοδικία. Νεαρή γυναίκα που μόλις διασώθηκε (όχι, όμως, και ο άντρας της) από συμμορία που τους επιτέθηκε χωρίς λόγο οπλίζεται και σκοτώνει τους κακούς!
 Οι «Επικίνδυνες Σχέσεις» του Ντέϊβιντ Κρόνενμπεργκ παίρνει πολύ καλό βαθμό στη φόρμα, σχεδόν τίποτα στο περιεχόμενο! Ρώσικη Μαφία στο Λονδίνο και βία και αίμα. Η «Αστερόσκονη», του Μάθιου Βον είναι καλύτερη από τον Χάρυ Πότερ, αν αυτό σημαίνει κάτι, που δεν σημαίνει! Την ταινία προσπαθούν να στηρίξουν πολλοί γνωστοί και καλοί ηθοποιοί! Αντιδραστική και αντιφεμινιστική η «ρομαντική κομεντί» «Νταντά Υψηλής Κοινωνίας», της Σάρι Σπρίνγκερ Μπέρμαν. Νεαρή προλετάρια παραδίδεται!      
 Α, να μην ξεχάσουμε την καρτουνίστικη «Ώρα για Σερφ», των Ας Μπράνον & Κρις Μπακ. Πιγκουίνοι και κοτόπουλα κάνουν σερφ και ερωτεύονται. Δεν βλάπτει τα παιδιά!
 Αφήσαμε τελευταία την ταινία-θρύλο του Γκρεγκ Τάλλας, «Ξυπόλητο Τάγμα» (1953). Από τα πρώτα δείγματα του νεορεαλισμού στην Ελλάδα. Οι φίλοι του κινηματογράφου «απαγορεύεται» να μην τη δούνε! Αληθινή ιστορία ορφανών που αντιστέκονται στους ναζί και επιβιώνουν! Προβάλλεται, επίσης, το ντοκιμαντέρ του Στεφάν Χάαπτ «Ένα Τραγούδι για τον Αργύρη». Μια προσωπική ιστορία με φόντο τη σφαγή του Δίστομου.

4 ΜΗΝΕΣ, 3 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΑΙ 2 ΜΕΡΕΣ
Κριστιάν Μουνγκίου

 Ας μιλήσουμε πρώτα για την κατασκευή, για τη φόρμα! Έχει δική της, καθαρά δική της γραφή. Και με αυτή την έννοια είναι ένα πρωτογενές καλλιτεχνικό έργο. Ένα έργο που δεν μιμείται, που δεν «μοιάζει» με κάτι άλλο. Αρχίζει πολύ αργά και σιγά-σιγά αναπτύσσει ταχύτητες. Όμως, όχι στην εναλλαγή των πλάνων (γρήγορο μοντάζ), όπως γίνεται στις ταινίες περιπέτειας. Όχι! Οι ταχύτητες εδώ είναι στους εσωτερικούς ρυθμούς. Στην εσωτερικότητα των πλάνων, τα οποία, χωρίς να προστίθενται νέα πρόσωπα ή νέες καταστάσεις σε αυτά, σιγά-σιγά γεμίζουν από εσωτερικές εντάσεις και συναισθήματα και μοιάζουν, εκεί προς το τέλος, ότι θα εκραγούν. Η ταινία σε μαγκώνει από το σβέρκο και σε τρέχει!
 Ας περάσουμε τώρα στο περιεχόμενο. Βρισκόμαστε στα τελευταία χρόνια της περιόδου του Τσαουσέσκου. Οι εκτρώσεις είναι απαγορευμένες στη Ρουμανία (όπως και σε άλλες χώρες της Ευρώπης). Μια νεαρή φοιτήτρια βοηθάει τη φίλη της και συμφοιτήτριά της να κάνει παράνομη έκτρωση. Οι δυο κοπέλες έρχονται σε επαφή με έναν σκοτεινό «γιατρό»…
 Η ταινία με εξαιρετικό κινηματογραφικά τρόπο παρακολουθεί όλες τις μικρές «λεπτομέρειες» της «επιχείρησης». Παρακολουθεί τα δυο κορίτσια και τους φόβους τους. Φόβους να μη συλληφθούν, αλλά και φόβους να πάει καλά η ίδια η έκτρωση, αφού υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας, μόλυνσης κλπ. Και μόνον αυτή η αγωνία είναι αρκετή για να γυριστεί μια ταινία!
 Ο Κριστιάν Μουνγκίου δεν περιορίζεται στα δυο κορίτσια και στην αγωνία τους. Περιγράφει άριστα και το περιβάλλον. Τα άλλα πρόσωπα που συνδέονται, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, με τα κορίτσια και την έκτρωση. Το φίλο της κοπέλας που βοηθάει τη φίλη της, τους γονείς του φίλου της, και τους φίλους των γονέων του. Βλέπουμε ακόμα διάφορους υπαλλήλους ξενοδοχείων, «τυπικούς» αστυνομικούς και βέβαια το «γιατρό». Όμως, πέρα από τα πρόσωπα και πάνω από τα πρόσωπα νοιώθουμε (χωρίς να βλέπουμε) να αιωρείται το «ευρύτερο» περιβάλλον. Ένα αόρατο απειλητικό (χωρίς να φαίνεται) περιβάλλον.
 Παρακολουθώντας την ταινία, θέλεις δεν θέλεις νοιώθεις να βρίσκεσαι χωμένος μέχρι το λαιμό στον κόσμο του Κάφκα. Σε πιάνει και σένα άγχος! Οι χώροι, τα έπιπλα, οι σκιές και τα «άχρωμα» χρώματα, οι διάλογοι, η χαμηλή εκφορά του λόγου, τα πρόσωπα των ηθοποιών, οι κινήσεις τους, η πολύ λυτή ερμηνεία τους, όλα αυτά συντείνουν στο να μεταφερθείς σε έναν «άλλο» κόσμο. Νοιώθεις να απειλείσαι από παντού.
 Εδώ, λοιπόν, αρχίζουν οι ενστάσεις! Τέτοια κόλαση ήταν η Ρουμανία; Έχω προσωπική γνώμη για τη χώρα και δεν συμφωνώ! Στιγμές-στιγμές είχα την εντύπωση, ότι η ταινία ήταν συνέχεια των φημών που ακούγονταν λίγο πριν και λίγο μετά την εκτέλεση του ζεύγους Τσαουσέσκου. Φήμες που μιλούσανε για εκατομμύρια νεκρούς! Αυτή η αόρατη απειλή που αιωρείται στην ταινία, η οποία βέβαια χρεώνεται στο τότε καθεστώς, είναι, το λιγότερο, μεροληπτική. Κανένας λογικός άνθρωπος, φυσικά, δεν συμφωνεί με τις απαγορεύσεις, ειδικά σε τέτοια ζητήματα. Ζητήματα που αφορούν σε προσωπικές ελευθερίες. Όμως, τα κοινωνικά ζητήματα θέλουν μεγαλύτερη έρευνα. Πρέπει κανείς να δει τους λόγους και τις αιτίες που παίρνονται τέτοια «διοικητικά μέτρα». Φτάνει να θυμίσω πως αμέσως μετά την άρση του νόμου για την απαγόρευση των εκτρώσεων στη Ρουμανία, μέσα σε ένα μόλις χρόνο, περισσότερα από ένα εκατομμύριο κορίτσια έκαναν έκτρωση! Και η έκτρωση, εξ όσων γνωρίζω, δεν είναι παιχνιδάκι. Κάτι που μπορεί να γίνεται από το πρωί ως το βράδυ. Τα μέτρα προφύλαξης, για παράδειγμα, είναι προτιμότερα, βέβαια, από την έκτρωση! Μια κυβέρνηση, ένα κράτος, οφείλουν να στρέψουν εκεί την προσοχή τους. Όλες οι πολιτισμένες χώρες, έχουν θεσπίσει αυστηρά μέτρα για την «Τεχνητή Διακοπή της Εγκυμοσύνης». Ακόμα και στον καπιταλισμό που όλα «επιτρέπονται», η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης είναι κολάσιμη πράξη. Μια ματιά στο άρθρο 304 του δικού μας Ποινικού Κώδικα θα μας προσγειώσει συναισθηματικά.
 Με τις ενστάσεις μου αυτές δεν θέλω να μειώσω σε τίποτα την ταινία! Ίσα-ίσα που όσοι ενδιαφέρονται για το σοσιαλισμό, οφείλουμε να μελετήσουμε όλες τις παραμέτρους, όλα τα λάθη, τις αγκυλώσεις ή τις παραλείψεις που δεν έκαναν τους ανθρώπους ευτυχισμένους. Και πρέπει να πάρουμε σοβαρά όλες τις παρατηρήσεις. Ακόμα και τις κακοπροαίρετες. Και με αυτή την έννοια, και πέρα από την ειδική αισθητική της αξία, η ταινία είναι χρήσιμη. Είναι περισσότερο χρήσιμη σε εμάς που νοιαζόμαστε για το σοσιαλισμό, παρά σε αυτούς που αναζητούν αφορμές για να τον κατηγορήσουν. Η σκοπιά από την οποία θα δεις την ταινία, δεν καθορίζει το αποτέλεσμα, αλλά εσένα!
Παίζουν: Αναμαρία Μαρίνκα, Λόρα Βασιλίου, Βλαντ Ιβάνοφ, Λουντμίλα Γεοργκίου,  Αλεξάνδρου Ποτεσιάν κ.ά.

ΕΚΤΟΣ ΕΑΥΤΟΥ
Νιλ Τζόρνταν

 Μια αρκετά καλή ταινία τινάχτηκε στον αέρα από την επιπολαιότητα των δημιουργών της! Μια νεαρή γυναίκα που περπατάει στο πάρκο με τον αρραβωνιαστικό της δέχεται μια ξαφνική επίθεση από μια άγρια συμμορία. Ο άντρας πεθαίνει στο νοσοκομείο που μεταφέρεται και η ίδια μένει για μεγάλο διάστημα για νοσηλεία. Όταν βγει προσπαθεί να ξεπεράσει το σοκ και να επιστρέψει στη ζωή της. Σε κάθε της βήμα, όμως, συναντάει τη βία. Θεωρώντας ότι τα επίσημα μέτρα που παίρνονται είναι ανύπαρκτα αγοράζει ένα όπλο και μετατρέπεται σε τιμωρό!
 Αν η παραπάνω υπόθεση αφορούσε στην πρώτη περίοδο της Αμερικής, όταν το πιστόλι ήταν το μόνο μέσον συνεννόησης των ανθρώπων, ίσως θα μπορούσες να την κατανοήσεις. Σήμερα, όμως, ακόμα και στην Αμερική, πιστεύω, ότι θα υπάρχουν καλύτεροι τρόποι συνεννόησης! Αλλά και να μην υπάρχουν πρέπει να αναζητηθούν. Η πρόταση της ταινίας, πιάστε ένα όπλο και καθαρίστε μόνοι σας, είναι σίγουρο ότι όχι μόνον δεν λύνει το πρόβλημα αλλά οδηγεί σε περισσότερη βία!
 Ο λανθασμένος προσανατολισμός της ταινίας και η επικίνδυνη ιδεολογία της, δεν μου επιτρέπουν να ασχοληθώ με τα προτερήματά της. Με την πολύ καλή φωτογραφία της, με την ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρά της. Ακόμα και με την κεντρική της ιδέα. Η νεαρή τιμωρός πριν δεχτεί την επίθεση στην ραδιοφωνική εκπομπή της (είναι ραδιοφωνικός παραγωγός και παρουσιάστρια) ασυνείδητα παρουσίαζε μια ψεύτικη πόλη. Έχοντας κατανοήσει λάθος την πραγματικότητα μετέδιδε λάθος πληροφορίες. Δεν ένοιωθε ότι καθόταν πάνω σε ένα ηφαίστειο. Έλεγε στους ακροατές της «τρυφερά» και «αγαπημένα» στιγμιότυπα από τη Νέα Υόρκη. Μετέφερε «αγαπημένους ήχους», και «τρυφερές ιστορίες». Άλλα λόγια για να αγαπιόμαστε, δηλαδή! Η επίθεση τής άνοιξε τα μάτια! Η Νέα Υόρκη δεν είναι μια ασφαλής πόλη. Η ηρωίδα μας αποχτώντας  προσωπική πείρα και γνώση αλλάζει το περιεχόμενο της εκπομπής της. Αρχίζει να μεταδίδει την αλήθεια…
 Όλο αυτό το θαυμάσιο «σκηνικό» τινάζεται στο αέρα με την ιδεολογία της ταινίας. Πυροβολήστε πριν σας πυροβολήσουν! Αυτή η πρόταση ακούγεται ακόμα χειρότερη όταν συμμετέχει σε αυτή και αστυνομικός. Ο οποίος όχι μόνον δικαιολογεί την τιμωρό, αλλά την προστατεύει κιόλας! Σκέφτεστε καμιά δεκαριά άντρες της δικής μας Δίωξης Κοινού Εγκλήματος να πιάσουν τα μυδράλια; Γι΄ αυτό σας λέω! Οι άνθρωποι είναι, το λιγότερο, επιπόλαιοι! Κρίμα την πολύ καλή ερμηνεία της Τζόντι Φόστερ.
Παίζουν: Τζόντι Φόστερ, Τέρενς Χάουαρντ, Νικι Κατ, Νάβιν Άντριους.

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ
Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ

 Θα σας παρουσιάσω τα «ψευδώνυμα» του σκηνοθέτη για να κατανοήσετε, ίσως, τι θα δείτε. Ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ είναι γνωστός σαν «Ο Βασιλιάς του Αφροδισιακού Τρόμου» και σαν «ο Βαρώνος του Αίματος», επίσης! Εδώ, βέβαια, ο κάθε σοβαρός άνθρωπος θα το έβαζε στα πόδια!
 Τα πράγματα, όμως, δεν είναι άσπρα-μαύρα! Ο κύριος αυτός διαθέτει ικανότητες. Οι «Επικίνδυνες Υποσχέσεις», αν εξαιρέσεις το αίμα που ρέει άφθονο και το οποίο αδικεί τον δημιουργό, παρουσιάζουν κινηματογραφικό ενδιαφέρον. Γιατί «πλάθουν» ένα δικό τους κόσμο. Ένα Λονδίνο έτσι που δεν το έχετε δει ποτέ. Αλλά και μια συμμορία, τη Ρώσικη Μαφία, έτσι που και αυτή δεν την είδατε ποτέ!
 Στο βάθος της ταινίας, πίσω δηλαδή από τα αίματα και τις ακρότητες, βλέπει κανείς πως στις μεγάλες πολιτείες, όπου εκατομμύρια άνθρωποι συνωστίζονται, προσπαθώντας να επιβιώσουν με κάθε τρόπο, η ανθρώπινη ζωή δεν αξίζει ούτε ένα φράγκο. Το οικοδόμημα είναι τέτοιο που νομοτελειακά θα εκθρέψει μαφίες. Μαφίες οικονομικές, μαφίες πολιτικές, μαφίες ναρκωτικών, πορνείας, όπλων, κλπ, κλπ.
 Τόσο ο Καναδός σκηνοθέτης Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ όσο και ο Βρετανός σεναριογράφος Ντιβ Νάϊτ, φαίνεται να ξέρουν το «υπόστρωμα», τα «αναμμένα κάρβουνα» πάνω στα οποία κάθονται οι καπιταλιστικές μεγαλουπόλεις. Φαίνεται να ξέρουν και για την «παγκοσμιοποίηση» του εγκλήματος. Προτίμησαν, όμως, την επιφάνεια, τη δράση, τους σκοτωμούς, το θέαμα, αντί για την ουσία, το αίμα αντί για τους λόγους, τις αιτίες και ποιούς εξυπηρετεί, τελικά, η βία και το έγκλημα! Κρίμα!
 Και μια πληροφορία, που μπορεί να εξηγεί κάτι. Οι τρεις πρωταγωνιστές της ταινίας, είναι και οι παραγωγοί της! Και οι τρεις, βέβαια, είναι ι πολύ καλοί σε αυτό που κάνουν! 
Παίζουν: Βίγκο Μόρτενσεν, Ναόμι Ουότς, Βενσάν Κασέλ.

οι ελληνικες

ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΤΑΓΜΑ
Γκρεγκ Τάλλας

 

 Είναι μερικές ταινίες που «απαγορεύεται» να μη τις δεις! Μια από αυτές είναι και το «Ξυπόλητο Τάγμα». Γιατί είναι μια από τις τέσσερις σοβαρές ελληνικές απόπειρες,  οι οποίες έγιναν για να στήσουν τον νεορεαλισμό στην Ελλάδα. Οι άλλες τρεις είναι το «Πικρό Ψωμί» (1951), του Γρηγόρη Γρηγορίου, η «Μαύρη Γη» (1952) και η «Κοινωνική Σαπίλα» (1932), του Στέλιου Τατασόπουλου.
Δυστυχώς το πολιτικό κλίμα εκείνης της εποχής (λογοκρισία, πολιτικές διώξεις, εκτελέσεις, εξορίες), δεν ευνόησε αυτήν την απόπειρα και χάθηκε μια μεγάλη ευκαιρία. Ο Ελληνικός κινηματογράφος αντί να στραφεί προς την Ιταλία, που εκείνη την εποχή δημιουργούσε και προβλημάτιζε, στράφηκε προς την Αμερική που «διασκέδαζε» και έσπαγε ταμεία. Στην πραγματικότητα δεν στράφηκε ο ελληνικός κινηματογράφος προς την Αμερική, η Αμερική εισέβαλε (πολιτικά και στρατιωτικά) στην Ελλάδα!
 Το «Ξυπόλητο Τάγμα», που γυρίστηκε το 1953, αναφέρεται σε μια αληθινή ιστορία που συνέβη στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Οι Γερμανοί αδειάζουν τα δημόσια κτίρια και τα επιτάσσουν. Ανάμεσα σε αυτά τα κτίρια είναι και αρκετά ορφανοτροφεία. Τα ορφανά πετάγονται στο δρόμο.
 Μια ομάδα, λοιπόν, ορφανά, για να επιβιώσουν, παίρνουν τη ζωή τους στα χέρια τους! Οργανώνονται σαν μυστικός «στρατός», με ιεραρχία και πειθαρχία. Μόνα τους συγκροτούν ομάδες κρούσης και βοήθειας. Πηγή για την τροφοδοσία τους είναι  τα γερμανικά καμιόνια που κουβαλάνε ψωμί και τρόφιμα. Τα παγιδεύουν και τα κλέβουν! Τα κλεμμένα μοιράζονται στα ορφανά αλλά και σε άλλους κατοίκους της Θεσσαλονίκης που είχαν ανάγκες!   
 Τα παιδιά του «Ξυπόλητου Τάγματος» έμειναν στην ιστορία σαν σαλταδόροι! Σαλταδόρους δεν είχε μόνο η Θεσσαλονίκη, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα!  «… /Τρεις φίλοι απ΄ τον Βύρωνα με τρύπιο παντελόνι/ χωρίς να κάνουν σαματά κουρσέψαν το καμιόνι./ Και μύρισε, θεούλι μου, ο δρόμος μακαρόνι/Σταδίου και Αμερικής, μέχρι Κολοκοτρώνη», λέει ένα τραγούδι της εποχής, που έγραψε ένας πραγματικός σαλταδόρος, ο αργότερα στιχουργός Ξενοφών Φιλέρης.
   Αντί άλλης κριτικής για την ταινία, θα σας παραθέσω μια φιλοφρόνηση του πατέρα του ιταλικού νεορεαλισμού, Βιττόριο Ντε Σίκα, στον σκηνοθέτη του «Ξυπόλητου Τάγματος», Γκρεγκ Τάλλας: «Αν είχες γυρίσει αυτή την ταινία προτού γυρίσω εγώ τον «Κλέφτη ποδηλάτων», τότε σήμερα θα ήσουν εσύ ο Ντε Σίκα». Μπορεί τα λόγια του Βιτόριο Ντε Σίκα να έχουν μια υπερβολή, ο «Κλέφτης Ποδηλάτων» είναι ένα από τα μνημεία της παγκόσμιας κινηματογραφίας, όμως εμπεριέχει και μεγάλη αλήθεια. Το «Ξυπόλητο Τάγμα», ακόμα και σήμερα βγάζει μεγάλη συγκίνηση!
 Θα πρέπει να κάνουμε μνεία στη θαυμάσια ασπρόμαυρη φωτογραφία του Μιχαήλ Γαζιάδη, του ανθρώπου που είναι ένα από θεμέλια του εγχώριου κινηματογράφου, και στη θαυμάσια συμφωνική μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (με την συμφωνική ορχήστρα Αθηνών). Όλοι οι ηθοποιοί, εκτός από Νίκο Φέρμα και την Μαρία Κωστή είναι ερασιτέχνες!

ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ
Στέφαν Χάαπτ

10 Ιουνίου 1944. Δίστομο. Ο Αργύρης μόλις τεσσάρων χρονών, επιζεί από τη γνωστή στην ιστορία σφαγή των κατοίκων του χωριού από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής (Η σφαγή έγινε με πρόσχημα «αντίποινα για μία επίθεση ανταρτών εναντίον των Γερμανών στην περιοχή»). 218 κάτοικοι του χωριού -γυναίκες, άντρες, γέροι, μωρά και βρέφη- σφαγιάζονται. Ο Αργύρης χάνει τους γονείς του και άλλους 30 συγγενείς.
Ο Αργύρης στη συνέχεια γνωρίζει πολλά ορφανοτροφεία της Αθήνας. Ο Ερυθρός Σταυρός «διαλέγει» μία χούφτα παιδιά και τα μεταφέρει στην Ελβετία. Ο Αργύρης γίνεται Μαθηματικός και Αστροφυσικός! Για κάποιο διάστημα εργάζεται στην αναπτυξιακή βοήθεια του Ελβετικού Σώματος Βοήθειας για τα θύματα καταστροφών στη Σομαλία, το Νεπάλ και την Ινδονησία.
Ο Αργύρης Σφουντούρης, σήμερα είναι 66 χρονών. Ποτέ δεν ξέχασε το Δίστομο και τη σφαγή. Με την επιμονή του, με το κύρος του, με τις γνωριμίες του προσπάθησε και αυτός να κρατήσει το ζήτημα ζωντανό. Το θέμα της αποζημίωσης είναι και γι΄ αυτόν μια πολιτική πράξη. Μια δικαίωση. Χρόνια τώρα προσπαθεί να πιέσει την Γερμανική κυβέρνηση.
Το «ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ», είναι μια «προσωπική» ταινία με «κοινό», όμως, ενδιαφέρον. Μέσα από τον προσωπικό Θρήνο του Αργύρη, αναβιώνει το δράμα του Δίστομου. Και ξαναέρχεται στην επιφάνεια το πολιτικό ζήτημα της αποζημίωσης. Ο Αργύρης Σφουντούρης δεν ζητάει εκδίκηση. Ζητάει να μην ξαναγίνουν τέτοιου είδους σφαγές. Και θεωρεί την αποζημίωση σαν ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Εμφανίζονται: Αργύρης Σφουντούρης, οι τρεις αδελφές του, ο παπάς Χαράλαμπος Γιάγκου, ο τοπικός καλλιτέχνης Στάθης Σταθάς, ο Μίκης Θεοδωράκης, κ΄.α
 

παιζονται ακόμα

 

• ΝΤΑΝΤΑ ΥΨΗΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ, της Σάρι Σπρίνγκερ Μπέρμαν.  Αντιδραστικότερη ταινία και από τον «εξολοθρευτή» ακόμα! Μια νεαρή κοπέλα της εργατικής τάξης, που η νοσοκόμα μάνα της τη σπούδασε κάνοντας  υπερωρίες, προτιμά να εργαστεί σαν νταντά σε πλουσιόσπιτο, αντί να πιάσει μια δουλειά σύμφωνα με τα προσόντα της (για να μην γίνει, όπως ισχυρίζεται, γιάπισσα).
Αντί για γιάπισσα, λες και δεν υπάρχει… τρίτος δρόμος (όχι αυτός του ΠΑΣΟΚ, βέβαια), καλύτερα νταντά, λέει! Και μάλιστα χωρίς ρεπό. Και χωρίς καθόλου προσωπική ζωή ( στο πλούσιο σπίτι απαγορεύονται οι έξοδοι και οι έρωτες).
 Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, και παρ΄ όλους τους εξευτελισμούς, η νεαρή αυτή χαζοβιόλα πέρα από το παιδί φροντίζει και τους μεγάλους. Κυρίως την κυρά της που δεν τα πάει καλά με τον άντρα της.
 Όμως, κανένας δεν πάει χαμένος! Ο από μηχανής θεός της Αμερικής αποσπά το κορίτσι από το πλουσιόσπιτο και το πετάει στην αγκαλιά ενός πλουσιόπαιδου. Α, ξέχασα, η ταινία είναι «ρομαντική κομεντί». Μεταξύ μας, ούτε τέτοια είναι. Για ανοησία πρόκειται!
Παίζουν: Σκάρλετ Τζοχάνσον, Λόρα Λίνεϊ, Πολ Τζιαμάτι, Κρις Έβανς.

 

• ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΝΗ, του Μάθιου Βον. Μισέλ Φάϊφερ, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Πήτερ Ο΄Τουλ, Ίαν Μακ Κέλεν (αφηγητής), Ρούμπερτ Έβερετ, και οι λιγότερο γνωστοί, Κλερ Ντέϊνς, Σιένα Μίλερ, Τσάρλι Κοξ και άλλοι ακόμα λιγότερο γνωστοί ηθοποιοί αγωνίζονται, άλλος πολύ καλά, άλλος λιγότερο καλά και άλλος καθόλου, να δώσουν ζωή σε μια περιπέτεια, που θέλει να «χτυπήσει» τον Χάρυ Πότερ (και το καταφέρνει).
 Ένας νεαρός βγαίνει από τα σύνορα του χωριού του αναζητώντας τον έρωτα, ο οποίος (θαύμα, θάμα), πέφτει από τον… ουρανό! Πρόκειται για ένα αστέρι, πεφταστέρι σωστότερα, το οποίο όσο μένει έξω από το χωριό παραμένει ζωντανό, όταν θα περάσει τα σύνορα θα πεθάνει!  
 Μάγοι, μάγισσες, πειρατές, διαβόλοι και τριβόλοι! Στο τέλος θριαμβεύει ο έρωτας. Με χαμένο μόνο το αστέρι, το κορίτσι-πεφταστέρι! Το οποίο, για να μείνει κοντά στον νεαρό, λες και δεν υπάρχουν νεαροί στον ουρανό, περνάει τα σύνορα και γίνεται… φθαρτό! Πάντως, στιγμές-στιγμές η ταινία είναι καλύτερη και εντυπωσιακότερη από τον τελευταίο τουλάχιστον Χάρυ Πότερ! 

 

• ΩΡΑ ΓΙΑ ΣΕΡΦ, των Ας Μπράνον & Κρις Μπακ. Ενδιαφέρον καρτούν, με
πιγκουίνους και πιγκουίνες, κότες και κοτόπουλα -και άλλα πτηνά και ζωάκια- το οποίο, σε καμία περίπτωση, δεν βλάπτει τα παιδιά! Αντίθετα, σε αρκετές στιγμές, τα διασκεδάζει. Ίσως διασκεδάζει και κάποιους μεγάλους! Η «ίντριγκα» πάντως ακλουθεί, δυστυχώς, την πεπατημένη. Διαγωνισμός (σκι) με νικητές και ηττημένους. Αχ, αυτός ο ανταγωνισμός!..
Ακούγονται οι φωνές: Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη, Άνθιμου Ανανιάδη, Αγγελικής Δαλιάνη, Αντρέα Παλομπαρίνι.

κριτικη κινηματογραφου

κριτικη ταινιων 18-10-07

για την εφημερίδα ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ

από το Νίκο Αντωνάκο

η ελλαδα μπορει

Ο EL GRECO

ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΕΙ!

Θα ξεκινήσουμε με μια ευχάριστη είδηση. Ο «El Greco», του Γιάννη Σμαραγδή, που αναφέρεται, βέβαια, στη ζωή και το έργο του Δομένικου Θεοτοκόπουλου (El Greco), δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από μια ξένη παρόμοια παραγωγή. Και αυτό είναι μια ευχάριστη έκπληξη! Ευχάριστη έκπληξη είναι και η εγκεφαλική ταινία του Σουηδού Ρόϊ Άντερσον, «Εσείς, οι Ζωντανοί». Με πολύ λίγα πράγματα έγινε μια ενδιαφέρουσα ταινία! Ενδιαφέρον, πολύ λιγότερο βέβαια, παρουσιάζει και η ταινία του Άντον Κόρμπιν, «Control». Μια προσπάθεια γνωριμίας «με τη ζωή, τους έρωτες και τις πηγές έμπνευσης» του τραγουδιστή του συγκροτήματος «Joy Division», Ίαν Κέρτις. Καλή προσπάθεια, χωρίς, όμως, μεγάλες αναστατώσεις είναι και η μαύρη κωμωδία «Ένας Θάνατος σε μια Κηδεία», του Φρανκ Οζ. Και… η γνωστή εβδομαδιαία δόση μας! Η καταστροφική (δεν μένει τίποτα όρθιο) αστυνομική περιπέτεια του Φίλπ Γ.Γ. Άντγουελ «War»! Και το ακόμα χειρότερο, αιματοβαμμένο σκοτεινό θρίλερ του Ντέϊβιντ Λ. Κάνινγκχαμ «Η Ανατολή του Σκότους».

EL GRECO

Γιάννη Σμαραγδή

Η ταινία «El Greco» είναι χρήσιμη σε πολλά επίπεδα! Πρώτα για την αισθητική της και την τεχνική της αρτιότητα. Ύστερα για το θέμα της. Τη γνωριμία του μέγιστου ζωγράφου Δομίνικου Θεοτοκόπουλου (El Greco) στο πλατύ κοινό. Και βέβαια το «τίναγμα» του Γιάννη Σμαραγδή στο χώρο των αποδεδειγμένα άξιων δημιουργών. (Ο Σμαραγδής με τον «El Greco» του, ξέφυγε από τη μιζέρια της φθηνής εγχώριας παραγωγής, η οποία μειώνει στο ελάχιστο τις δυνατότητες των Ελλήνων δημιουργών, και αναμετριέται, πια, με τον παγκόσμιο κινηματογράφο. Η ταινία του δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από οποιαδήποτε ταινία τής οποιασδήποτε αναπτυγμένης κινηματογραφίας! Τόσο η ίδια η ταινία όσο και ο σκηνοθέτης της δεν ζητάνε, πια, επιείκεια και δικαιολογίες)! Όλα τα παραπάνω γίνονται καταγγελία για τους υπεύθυνους των ελληνικών κινηματογραφικών πραγμάτων. Για την πολιτεία και όλους τους πειθήνιους και αδρά αμειβόμενους υπηρέτες της. Γιατί αποδεικνύουν ότι οι Έλληνες δημιουργοί, με ικανότητες, θέληση και πάθος είναι εδώ και έτοιμοι να προσφέρουν. Και όχι μόνον οι σκηνοθέτες, αλλά και οι ηθοποιοί, και οι τεχνικοί, και οι μουσικοί και οι χορογράφοι… Φτάνει να υπάρξουν οι προϋποθέσεις! Φτάνει να υπάρξει όραμα και αγάπη για τον τόπο και την τέχνη. Δυστυχώς, τόσο η ελληνική πολιτεία όσο και οι άχρωμοι και άοσμοι υπάλληλοί της αντί να διευκολύνουν τη δημιουργία την τραβάνε προς τα πίσω. Τη βουλιάζουν μέσα στη φτώχεια και τη γκρίνια. Μέσα στο δικό τους μίζερο τρόπο σκέψης. Την υποτάσσουν. Την κάνουν μη ανταγωνιστική. Τη μειώνουν και την εξαφανίζουν! Ο «El Greco», λοιπόν, του Γιάννη Σμαραγδή είναι μια πλούσια ταινία! Πλούσια με όλη τη σημασία της λέξης. Δεν της λείπει τίποτα! Έχει πολλούς και καλούς ηθοποιούς ξένους και Έλληνες. Έλληνες ηθοποιούς, οι οποίοι άρπαξαν την ευκαιρία και φώναξαν «να, μπορούμε!» Γιατί, πράγματι, στην ταινία του Σμαραγδή είναι όλοι «αγνώριστοι». Αγνώριστος ο Μουστάκας, αγνώριστος ο Καλλιβωκάς, αγνώριστη η Ματσούκα, αγνώριστος, πολύ αγνώριστος, ο Λάκης Λαζόπουλος! Ο καλός διευθυντής φωτογραφίας Άρις Σταύρου καλύτερος από κάθε άλλη φορά. Η φωτογραφία του μιλάει. Έχει τα καλαίσθητα και λειτουργικά ντεκόρ του Δαμιανού Ζαρίφη (σε συνεργασία με τον Ούριολ Πουτς). Έχει το σφιχτό μοντάζ του Γιάννη Τσιτσόπουλου. Έχει τις χορογραφίες του Κωνσταντίνου Ρήγα. Έχει τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Έχει, λοιπόν, Έλληνες καλλιτέχνες που μιλάνε μια παγκόσμια γλώσσα. Που στέκονται επάξια δίπλα σε ξένους καταξιωμένους συναδέλφους τους. Να μην ξεχάσουμε, βέβαια, και τον επίσης Έλληνα συγγραφέα, τον Δημήτρη Σιατόπουλου, σε βιβλίο του οποίου στηρίζεται η ταινία! Η ταινία με κλασική αφηγηματική γραφή, με χρονολογική ακολουθία, όπως διαβάζουμε από αριστερά προς τα δεξιά, μας αφηγείται την επική, πράγματι, ζωή του Θεοτοκόπουλου. Από την Κρήτη στη Βενετία, τη γνωριμία του εκεί με την τέχνη και τους μεγάλους καλλιτέχνες της εποχής (Τισιάνο -τον ερμηνεύει εξαιρετικά ο μακαρίτης Σωτήρης Μουστάκας), την εμπειρία και την ασφάλεια που αποχτάει εκεί και τη φυγή του, τέλος, στην Ισπανία, τη δεύτερη πατρίδα του! Παράλληλα, βέβαια, μας δείχνει το ιστορικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει, δρα και ζωγραφίζει ο μεγάλος κρητικός και παγκόσμιος ζωγράφος (16ος αιώνα). Το ξεσήκωμα της Κρήτης κατά των Βενετών, την αμφιταλαντευόμενη αριστοκρατία της Ιταλίας (Βενετία), την Ισπανία της Ιεράς Εξέτασης! Μας δείχνει ακόμα τους έρωτες του μεγάλου ζωγράφου. Και, βέβαια, πάνω και πρώτα απ΄ όλα, την πάλη του καλλιτέχνη με τα χρώματα, το φως και τη σκιά, τη σύνθεση, την έκφραση, την λειτουργία της τέχνης. Η ταινία είναι χορταστική στην αφήγηση! Ο θεατής βγαίνει από την αίθουσα πληροφορημένος και γεμάτος. Είναι σίγουρο, πως ο Δομίνικος Θεοτοκόπουλος θα αποχτήσει και άλλους πιστούς φίλους από την ταινία. Άνθρωποι που είχαν ακούσει λίγα ή ελάχιστα γι΄ αυτόν και το έργο του θα αναζητήσουν να μάθουν περισσότερα. (Με αυτή την έννοια η ταινία έχει και (εκ)παιδευτικό χαρακτήρα). Τα πάντα, λοιπόν, είναι άψογα; Ακόμα δεν γεννήθηκε τέτοιο έργο! Και ο Ηνίοχος έχει «ελαττώματα». Η ταινία, φυσικά, έχει τα μειονεκτήματά της. Με σοβαρότερο, κατά τη γνώμη μου, αυτό της καλλιτεχνικής αναμέτρησης. Ο Σμαραγδής υπήρξε συντηρητικός σε σχέση με τον Greco! Εκείνος ζωγράφισε δάχτυλα, μάτια, πρόσωπα, εκφράσεις, πολύ πέρα από τη ρεαλιστική αλήθεια. Ο Σμαραγδής από συντηρητισμό ή από φόβο κόλλησε στον κλασικό ρεαλισμό. Η ταινία του, ωστόσο, το πρόσωπο στο οποίο αναφέρεται, απαιτούσε υπέρβαση! Και η υπέρβαση δεν έγινε! Ο Greco στο μεγαλύτερο διάστημα της ταινίας έμεινε καρφωμένος στο έδαφος. Δεν πέταξε! Και σε αυτό φταίει ο Σμαραγδής, ακόμα και για την επιλογή του καλού μεν αλλά λίγου, για να ερμηνεύσει τον Greco, Νικ Άσντον. Κρατώντας τις παρατηρήσεις (και με τις παρατηρήσεις) να πάτε οπωσδήποτε να δείτε την ταινία. Είναι μια όμορφη, μια παραγωγική στιγμή της ελληνικής κινηματογραφίας! Μην ξεχνάτε πως θα κάνετε μια σπάνια γνωριμία. Θα συναντήσετε το Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, τον παγκόσμιο και μοναδικό El Greco! Και θα συναντήσετε, επίσης, και μια ομάδα Ελλήνων καλλιτεχνών, με πρώτον τον Σμαραγδή, που σεβάστηκαν τον μεγάλο ζωγράφο και αγωνιστή! Παίζουν! Νικ Άστον, Χουάν Ντιέγκο Μπότο, Λάκης Λαζόπουλος, Σωτήρης Μουστάκας, Δήμητρα Ματσούκα, Λάγια Μαρούλ, Δημήτρης Καλιβωκάς, κ.ά.

ΕΣΕΙΣ ΟΙ ΖΩΝΤΑΝΟΙ

Ρόϊ Άντερσον

Η δυσκολία στην ανάγνωση ενός έργου τέχνης δεν είναι καλό ούτε για τον θεατή ούτε, βέβαια, και για τον δημιουργό. Γιατί δυσκολεύει την επικοινωνία και οδηγεί στη μείωση, που φτάνει, ανάλογα, μέχρι και την ακύρωση του στόχου! Ο στόχος, σε τέτοιες περιπτώσεις, πρέπει να είναι η απόλυτη επικοινωνία, η οποία για να επιτευχθεί πρέπει η γλώσσα του δημιουργού να είναι ολοκληρωμένη και κατανοητή από τον αποδέκτη. Με λαρυγγισμούς, με μισόλογα και με αυθαιρεσίες δεν ολοκληρώνεται μια καλλιτεχνική πράξη (επικοινωνία). Η αλληγορία έχει και αυτή κώδικες οι οποίοι πρέπει να είναι γνωστοί τόσο στο δημιουργό όσο και στον αποδέκτη. Για να είμαστε δίκαιοι ο ένοχος δεν είναι πάντα ο δημιουργός. Πολλές φορές και ο θεατής έχει τις ευθύνες του. Άλλοτε γιατί τεμπελιάζει και μένει στάσιμος στις γνώσεις του και άλλοτε γιατί αρνείται να γνωριστεί με το καινούριο. Τις περισσότερες φορές, πάντως, ο δημιουργός είναι ο κυρίως υπεύθυνος! Και σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να είναι αυτός εκείνος που θα δημιουργεί τα προσκόμματα και τις δυσκολίες! Κάνω αυτό τον πρόλογο, γιατί, παρακολουθώντας την ταινία του Ρόϊ Άντερσον, «Εμείς οι Ζωντανοί», βγήκα από την αίθουσα μισοπεινασμένος! Από τις δεκάδες γεύσεις που φαίνονταν να κυκλοφορούν στην οθόνη ή που αργότερα διάβασα ότι ήταν στις προθέσεις του Σουηδού σκηνοθέτη, λίγες έφτασαν τελικά στο πιάτο μου. Οι περισσότερες ή ήταν ανολοκλήρωτες ή εγώ δεν είχα την ικανότητα να τις γευθώ. Σημασία πάντως έχει πως ο σκοπός δεν επιτεύχθηκε! Η επικοινωνία ήταν προβληματική και πολλές φορές ανύπαρκτη. Και εγώ αναλαμβάνω τις ευθύνες μου και υπόσχομαι να προσπαθήσω στο μέλλον. Άλλωστε, πρωτίστως, το οφείλω στον εαυτό μου. Ο δημιουργός, όμως; Πώς ο μέσος θεατής θα μπορέσει να επικοινωνήσει με την ταινία του όταν αυτή τις περισσότερες στιγμές μιλάει Σουαχίλι (δύσκολη γλώσσα, που μιλιέται από λίγους ανθρώπους); Φτάνει στον καλό δημιουργό από το έργο του ο θεατής να καταλαβαίνει μια δυο φράσεις και από αυτές, και από τα συμφραζόμενα, να αγωνίζεται και να ιδρώνει για να καταλάβει τα υπόλοιπα; Είναι αυτός, τελικά, τρόπος επικοινωνίας; Αυτός είναι ένας εξαντλητικός μαραθώνιος! Η τέχνη, για να υπηρετεί τον κοινωνικό ρόλο της, δεν είναι, δεν πρέπει να είναι βασανιστική. Πρέπει να είναι χαρούμενη. Ο δημιουργός δεν πρέπει να ακυρώνει τον αποδέκτη ή το αντίστροφο. Η τέχνη απαιτεί τη συνεργασία αυτών των δυο πόλων. Γιατί ο σκοπός και ο στόχος είναι ο ίδιος και για τους δυο. Η κατανόηση της πραγματικότητας! «Παραπονιέμαι», γιατί η ταινία έχει και θέλει να μας πει πολλά πράγματα! Θέλει να μας μιλήσει για την αλληλεπίδραση των ανθρώπων. Θέλει να μας πει για την ανάγκη του ενός ανθρώπου για τον διπλανό του και το αντίστροφο. Θέλει να μας πει, επίσης, πως ο άνθρωπος πολλές φορές από φίλος γίνεται εχθρός του διπλανού του. Και πως αντί να του προσφέρει χαρά τού προσφέρει προβλήματα και λύπη. Θέλει, με λίγα λόγια, να μας μιλήσει -και μάλιστα με τρυφερότητα- για τον άνθρωπο! Και αυτό κάνει! Όμως, η εγκεφαλικά αποστασιοποιημένη γραφή, που φτάνει στα όρια της σχολικής κινηματογραφικής ιχνογραφίας (ταμπλό-βιβάν) στεγνώνει τα πράγματα και τα απονευρώνει. Ο θεατής μένει απαθής μπροστά στα διαδραματιζόμενα. Συμμετέχει με το λογική του αλλά δεν ενεργοποιεί τα συναίσθημά του. Με άλλα λόγια παρακολουθεί την ταινία με μισό μάτι. (Η θέαση για να είναι ολοκληρωμένη πρέπει να έχει δυο μάτια. Τη λογική και το συναίσθημα). Όσες φορές η ταινία μίλησε με πιο καθαρή γλώσσα η οθόνη πήρε φωτιά. (Η περίπτωση της κοπέλας που είδε όνειρο πως παντρεύτηκε έναν νεαρό μουσικό). Και μόνον γι΄ αυτή τη σκηνή αξίζει κανείς να δει την ταινία! Όσες φορές η ταινία απαλλάχτηκε από τον εγκεφαλικό φορμαλισμό της και πέρασε στην ποίηση δημιούργησε συναισθήματα, έβγαλε συγκίνηση. Ο θεατής γεύονταν ολόκληρο το πιάτο του! Αυτές οι στιγμές, δυστυχώς, δεν ήταν οι περισσότερες. Οι περισσότερες ήταν οι «άνευρες». Αυτές που ενώ έλεγαν σημαντικά πράγματα, όπως αυτά που έλεγε η γυναίκα γι΄ αυτούς που τάχα μου συγχωρούσε, για παράδειγμα, εντούτοις έφτασαν στο θεατή αποδυναμωμένα! Και για να κλείνουμε. Το «Εμείς οι Ζωντανοί» (τίτλος που είναι παρμένος από τις «Ρωμαϊκές Ελεγείες» του Γκαίτε: Χαρείτε, λοιπόν, εσείς οι ζωντανοί, μέσα στη θαλπωρή του κρεβατιού σας, πριν της Λήθης το ψυχρό κύμα «γλύψει» το πόδι σας που δραπετεύει), είναι μια γοητευτική ταινία, πολύ καλών και τρυφερών προθέσεων. Η οποία όμως, δυστυχώς, πάσχει στην αφήγηση. Πάσχει με την έννοια ότι η εγκεφαλική αποστασιωποίησή της την απονεύρωσε από τα συναισθήματα.

Παίζουν: Τζέσικα Λάντμπεργκ, Ελίζαμπετ Χέλαντερ, Μπιόρν Ένγλάντ, Λέϊφ Λάρσον, κ.ά.

CONTROL

Άντον Κόρμπιν

Ο Άντον Κόρμπιν προσπάθησε (και αυτό πρέπει να του το αναγνωρίσουμε) να μας πει την ιστορία του με κάποια πρωτοτυπία! Δεν θέλησε να ακολουθήσει την πεπατημένη. Να μιλήσει, δηλαδή, με μια δραματική γραφή, αφού το θέμα του αγγίζει την τραγωδία, για να μας παγιδέψει! Μια δραματική γραφή που θα του εξασφάλιζε φίλους! Προτίμησε να δοκιμάσει να μας πει κάτι περισσότερο! Το rock and roll, που εμφανίστηκε στο μουσικό προσκήνιο στις αρχές του ΄50 (ο δίσκος: Billy Haley & His Comets’ rock around the clock, υπήρξε, κατά πολλούς, ο θεμέλιος λίθος) μοιάζει με μια επανάσταση! Μια επανάσταση, που γέννησε «ήρωες». Οι περισσότεροι από τους οποίους έχοντας λειψή συνείδηση και λειψές γνώσεις για τον «ιστορικό ρόλο» τους, τη «σύμπτωση», δηλαδή, να ηγούνται ενός νεανικού μουσικού, και κάποιες φορές και κοινωνικού ξεσηκώματος, χωρίς να έχουν σωστή πολιτική και κοινωνική συγκρότηση, χωρίς να έχουν ιδεολογία και πίστη επαναστάτη, δεν άντεξαν το πράγματι μεγάλο φορτίο. Και διαλύθηκαν! Ναρκωτικά, αυτοκτονίες, πρόωροι θάνατοι! Μια τέτοια περίπτωση ήταν και ο τραγουδιστής και εμψυχωτής του συγκροτήματος «Joy Division», Ίαν Κέρτις. Ένα παιδί που δεν πρόλαβε να γίνει άντρας. Ένα παιδί που, από τη μια στιγμή στην άλλη, βρέθηκε από τον θάνατο μιας απλής και απελπιστικής καθημερινότητας, που έδειχνε ότι θα ήταν η ζωή του, στον ξαφνικό και βίαιο θάνατο της «κορυφής» και της δόξας ενός μουσικού σταρ, που του προέκυψε! Η ταινία με πολύ σεβασμό, αγάπη και κατανόηση, προσπαθεί να πραγματευθεί τη σύντομη ζωή αυτού του νέου. Τη σύντομη ζωή του που, έστω και με παραλλαγές, μοιάζει με τη ζωή και τον θάνατο δεκάδων άλλων καλλιτεχνών! Καλλιτεχνών χωρίς κοινωνική και μουσική προπαίδεια! Καλλιτεχνών που δεν άντεξαν τη «μεταβίβαση» από μια «κοινωνική κατάσταση» στην άλλη. Δεν θέλω να σας θυμίσω ονόματα. Μεγάλα ονόματα που έλειωσαν! Η στήλη δεν κάνει κοινωνιολογική έρευνα. Ούτε και η ταινία. Και οι δυο, τόσο εγώ όσο και η ταινία, λέμε δυο τρυφερές κουβέντες για τρυφερούς ανθρώπους που δεν άντεξαν! Ένας από τους οποίους ήταν και ο Ίαν Κέρτις. Ο οποίος γεννήθηκε στο Μάντσεστερ της Βρετανίας το 1956 και αυτοκτόνησε στον τόπο που γεννήθηκε το 1980. Η ταινία, με θαυμάσια ασπρόμαυρη φωτογραφία, που μας μεταφέρει στην «εποχή», και με «ενδεικτικά» μουσικά κομμάτια, μας μιλάει για τα μόλις 24 χρόνια που ο Ίαν Κέρτις μπόρεσε να αντέξει! Και μας μιλάει χαμηλόφωνα και με σεβασμό.

Παίζουν: Σαμ Ρίλεϊ, Σαμάνθα Μόρτον, Τζόε Άντερσον, Νάϊγκελ Χάρις, Αλεξάντρα Μαρία Λάρα.

παιζονται ακομα

 

• ΕΝΑΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΕ ΜΙΑ ΚΗΔΕΙΑ, του Φρανκ Οζ. Πρόκειται για μια μαύρη κωμωδία χαρακτήρων. Ένας αξιοπρεπής κύριος πεθαίνει. Τα παιδιά του και οι συγγενείς του που μαζεύονται για να τον θάψουν είναι ο ένας χειρότερος από τον άλλον. Αλλά και ο νεκρός δεν πάει πίσω! Ακόμα και πεθαμένος εκπλήσσει! Το ένα κωμικό επεισόδιο διαδέχεται το άλλο. Τα πιο αποτελεσματικά όπλα αυτής της μαύρης κωμωδίας, η οποία βέβαια δεν ξετρελαίνει, είναι οι διάλογοι και οι ερμηνείες των ηθοποιών! Αυτά τα δυο στοιχεία αγγίζουν το σουρεαλισμό. Έναν σουρεαλισμό χαμηλόφωνο και γι΄ αυτό πολύ αποτελεσματικό. Ο σκηνοθέτης δείχνει να ξέρει τους κανόνες της καλής κωμωδίας. Δεν πιέζει για το γέλιο. Το αφήνει να έρχεται. Όπως περίπου έκανε ο Μπάστερ Κίτον. Ή όπως έκανε η Άγκαθα Κρίστι στα δικά της έργα όταν αποζητούσε το γέλιο.

Παίζουν: Μάθιου Μακφέϊντεν, Ρούπερτ Γκρέϊβς, Πίτερ Ντένκλεϊτζ, Ντέϊζι Ντονοβαν, κ.ά.

 

• WAR, του Φίλπ Γ.Γ. Άντγουελ. Εκείνο που, ίσως, αξίζει από την ταινία είναι χορογραφημένες σκηνές πάλης (χορογράφος ο Corey Yuen). Βλέπεις ότι οι άνθρωποι δεν παλεύουν! Κατά τα άλλα, τα γνωστά! Καλοί και κακοί γίνονται μπίλιες! Αυτοκίνητα συγκρούονται, σπίτια τινάζονται στον αέρα, ξίφη και ξιφομάχοι διασταυρώνονται, μαφίες (αμερικάνικη και ιαπωνική) αλληλοεξοντώνονται, ακόμα και παιδάκια δολοφονούνται. Και σφαίρες, σφαίρες, σφαίρες. Θόρυβος να σου τρυπάει τα αυτιά!

Παίζουν: Τζετ Λι, Τζέϊσον Στέϊθαμ.

 

• Η ΑΝΑΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΚΟΤΟΥΣ, του Ντέϊβιντ Λ. Κάνινγκχαμ. Εδώ εγώ δίνω τα … ρέστα μου! Αρνούμαι να σχολιάσω! Ένα δεκάχρονο παιδί μαθαίνει ότι είναι ο τελευταίος μιας ομάδας πολεμιστών, οι οποίοι έχουν αφιερώσει τις ζωές τους στην καταπολέμηση των δυνάμεων του σκότους! Με άλματα μπρος-πίσω στο χρόνο το παιδί συναντάει «ασύλληπτες μορφές κακού», τις οποίες και κατατροπώνει! Χαιρετίσματα! Το παιδάκι, όμως (και είναι και πανέμορφο) τι τους έφταιγε! Δεν μπορούσαν μεγαλύτερα άτομα να βγάλουν τα μάτια τους! Να σφαχτούνε. Να πιει ο ένας το αίμα του άλλου. Να δαγκώσει ο ένας τον άλλον. Να κάνουν, τέλος πάντων, οτιδήποτε τους φωτίσει η «Ανατολή του σκότους»! Ένα παιδάκι, όμως; Γιατί;

Παίζουν: Κρίστοφερ Έκλεστον, Ίαν ΜακΣέϊν, Γκρεγκορι Σμιθ, Φράνσις Κόνροϊ, κ.ά.