η αλλη διασταση

Κυριακάτικος ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 
24-2-08

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ: ΝΙΚΟ ΒΟΤΕΦ!
νικου αντωνακου
…………………………………………………………….
Είχαμε ηττηθεί… Ο Νίκο Βότεφ θα τράβαγε για την Αλβανία, έτσι έπρεπε. Εγώ θα γύριζα πίσω, έτσι  έπρεπε και για μένα!  Μέχρι τότε μαζί στις φυλακές, στις εξορίες, στο βουνό. Μας έφτανε ένας αναπτήρας, δεν είχαμε και λεφτά για δεύτερο. Τώρα όμως χωρίζαμε. Αυτό δεν το ΄χαμε σκεφτεί, δεν είχε περάσει ποτέ απ΄ το μυαλό μας, παρ΄ ό,τι τα είχαμε σκεφτεί όλα. Ακόμα και την εκτέλεσή μας είχαμε σκεφτεί. Εκεί που ρωτάνε, «ποια είναι η τελευταία σου επιθυμία», εμείς θα λέγαμε «να μας εκτελέσετε μαζί, κι αν είναι δυνατόν με την ίδια σφαίρα».
»Όμως, αλλιώς τα σχεδιάζαμε εμείς, αλλιώς ήρθανε τα πράγματα. Χωρίζαμε και είχαμε μόνο έναν αναπτήρα. Αυτό δεν το ΄χαμε σκεφτεί, ούτε εμείς, ούτε οι άλλοι. Ο αναπτήρας δε γίνεται δυο κομμάτια, όπως ο άνθρωπος! «Να τον πάρεις εσύ». «Γιατί, εγώ»; «Γιατί έτσι»! «Κοίτα πώς μου μιλάς». «Λες να σε φοβηθώ»; «Παρ΄ τον κι΄ άμε στο διάολο». «Εσύ να πας στο διάολο κι΄ ακόμα παραπέρα και να πάρεις και τον αναπτήρα μαζί σου». «Παρ΄ τον, ρε άνθρωπε, σε παρακαλώ». «Και εγώ σε παρακαλώ, κράτα τον, σου λεω». «Γιατί εγώ»; «Γιατί έτσι, μωρέ»! «Όχι, εσύ». «Εσύ, είπα»…
»Κουβέντα την κουβέντα, μας πήρανε τα κλάματα. Κι΄ αντί ν΄ αγκαλιαστούμε, όπως κάνουνε οι άνθρωποι  όταν χωρίζουνε, όπως κάνανε όλοι οι αντάρτες, εμείς πιαστήκαμε στα χέρια και βάραγε ο ένας τον άλλον μπουνιές και κλοτσιές μέχρι που πέσαμε λιπόθυμοι απ΄  το ξύλο, την κούραση και την πίκρα. Και δεν άπλωσε κανένας να μας χωρίσει. Τόσο σοβαροί -και όμορφοι- ήμασταν την ώρα  που χτυπιόμασταν!
……………………………………………………………………………………..
 Και περνώντας από τη Γιουγκοσλαβία σταμάτησα, όπως όφειλα, στο Τίτο- Μπέλλες.
 «Τον Νίκο Βότεφ, παρακαλώ».
 «Στο βουνό».
 «Στο βουνό»;
 «Όχι στην Πίνδο… εκεί πάνω», μου είπε η γυναίκα του και μου άνοιξε το παράθυρο.
 «Να, κοίτα», με παρότρυνε και μου έδειξε ένα τηλεσκόπιο, που ήτανε στημένο και στραμμένο προς το βουνό, που φαίνονταν απ΄ το ανοιγμένο, τώρα, παράθυρο.
 Μέχρι να βάλω το μάτι μου να κοιτάξω, να κοιτάξω μόνο, γιατί δεν έψαξα, αφού το τηλεσκόπιο είχε καδραρισμένο στο κέντρο του τον Βότεφ, άκουγα τη γυναίκα του να μου δίνει εξηγήσεις. 
 «Ανεβαίνει εκεί πάνω και κάθεται με τις ώρες. Ακίνητος, όπως τον βλέπεις. «Παρακολουθώ την Έδεσσα», λεει, «χαζεύω τον κόσμο της. Βλέπω την πόλη να μεγαλώνει, να γίνεται αγνώριστη. Την Ελλάδα να γίνεται αγνώριστη», έτσι λέει».
 Τον Βότεφ τον έβλεπα πλάτες. Ήτανε ψηλός. Έδειχνε γεροδεμένος. Πράγματι, κοίταζε ίσια πέρα,  μπροστά του, και φαίνονταν απορροφημένος από το θέαμα. 
 «Τι βλέπει»; ρωτάω.
 «Τίποτα! Πάντως, όχι την Έδεσσα. Τα βουνά, που χωρίζουνε τις δυο χώρες, και πολλά είναι και ψηλά είναι. Όμως, άμα προσέξεις, θα δεις πως κοιτάζει, πράγματι, προς την κατεύθυνση της Έδεσσας, της πατρίδας του».
 Την άλλη μέρα ο Βότεφ με σήκωσε χαράματα και με πήρε μαζί του στο βουνό.
 «Βλέπεις; Φαίνεται! Κι΄ ας λένε πως είμαι τρελός».
 Και επειδή με έβλεπε δύσπιστο, συνέχισε αυστηρά.  «Εγώ πάντως τη βλέπω! Και θα τη βλέπω μέχρι να μ΄ αφήσουνε να γυρίσω», φώναξε χωρίς να γυρίσει να με κοιτάξει, μόνο έριξε μια ματιά πίσω του, γιατί ήξερε πως τον έβλεπε η γυναίκα του -η δύσπιστη- μέσα απ΄ το τηλεσκόπιο.
 Αυτός ήτανε ο Βότεφ! Πώς λοιπόν ν΄ αρνηθώ να πάρω το δέμα με τα κόκαλά του για να τα θάψω στην Έδεσσα; Γιατί αυτό είχε το δέμα. Τα κόκαλα του Βότεφ! Σπασμένα σε μικρά κομματάκια για να μην πιάνουνε χώρο. Και άντε, μετά, να εξηγήσεις  στο τελωνείο, που με πιάσανε, ότι τα κόκαλα του Βότεφ «δεν είναι προϊστορικός σκελετός, αλλά απλά κόκαλα ενός απλού αντάρτη»…
 «Κι αυτά έχουνε τη δική τους αξία», μου απαντούσανε εκείνοι, για να μου  φέρουνε εμπόδια.
 Οι Γιουγκοσλάβοι θεωρούσαν το Βότεφ δικό τους και δεν επιτρέπανε την έξοδο. Η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τους Σλαβομακεδόνες και δεν επέτρεπε την είσοδο! Και ο Βότεφ επέμενε ότι θέλει να πεθάνει  σαν Σλαβομακεδόνας. Τέτοιο μπλέξιμο… Και ο Βότεφ  πρέπει, οπωσδήποτε, να θαφτεί στην Έδεσσα. Και να ΄χω και τον αναπτήρα τους, στην τσέπη μου, να με καίει.

από το μυθιστόρημα «Η Ακτή του Ραζλίφ», του Νίκου Αντωνάκου (Ελληνικά Γράμματα).